زیارتگاه شاه چراغ شهر انارک (پیرمردان).
زیارتگاه شاه چراغ شهر انارک : آرامشی به وسعت آسمان، نوری به عمق دل ، جایی که نور مقصد است ....
ایران شگفتیهای بسیاری دارد. این شگفتیها به جنگل و کوه و دشت خلاصه نمیشود. کویرها و شهرهای کویری هم از جمله جاذبههای ایران زیبا هستند. منظره بادگیرها، آبانبارها و خانههای کاهگلی در میان شهر کویری انارک یکی از دیدنیهای کویر است که در نگاه اول چشم هر بینندهای را به خود خیره میکند. نسیم خنکی که از بادگیرهای این شهر شگفتانگیز میوزد، خاطره گرمای بیابان را از ذهن دور میکند. برای آشنایی بیشتر با این شهر تا انتهای مطلب با ما همراه شوید.
فهرست مطالب:
- انارک کجاست؟
- آشنایی با این شهر و تاریخچه آن
- جاهای دیدنی
- زمان مناسب سفر
- اقامت در این سفر
این شهر کویری یکی از جاهای دیدنی استان اصفهان است و در شمال شرقی این استان، در شهرستان نایین قرار دارد. فاصله انارک تا نائین ۷۷/۳ کیلومتر و فاصله اصفهان تا انارک ۲۲۳ کیلومتر است.
شهر انارهای کوچک در حاشیه کویر مرکزی ایران قرار دارد و از شمال شرقی به چوپانان و از شمال غربی به زواره میرسد. اردستان و نائین هم در غرب و جنوب آن قرار گرفتهاند. اردکان، خور و بیابانک هم سایر همسایههای این عروس کویری هستند. این شهر تماشایی ۷۲۴ هکتار مساحت دارد و ۱۴۷ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
اگر از تهران راهی دیار مردمان سختکوش میشوید، باید ابتدا خودتان را به شهر کاشان برسانید (اگر زمان دارید بد نیست سری هم به جاهای دیدنی کاشان بزنید). برای این کار به سمت اتوبان تهران-قم و امیرکبیر رانندگی کنید. در کاشان با کمک تابلوهای راهنمای مسیر به سمت شهر نایین بروید. وقتی به نایین رسیدید هم باید به سمت انارک تغییر مسیر بدهید. فاصله از تهران تا این شهر زیبای کویری ۵۳۳ کیلومتر است و برای طی کردن این مسیر به ۵ ساعت و ۵۵ دقیقه زمان نیاز دارید.
پرسه زدن در شهر باغهای انار شما را ناخودآگاه به یاد شهر یزد میاندازد. بادگیرهایی که در سراسر شهر گسترده شدهاند باعث میشوند تا آبوهوای گرم و خشک اینجا کمتر احساس شود؛ درست مثل همان چیزی که در یزد میبینیم.
در این شهر علاوه بر بادگیرها، سقفهای گنبدی شکل و دیوارهای کاهگلی سبب خنک شدن هوا میشوند. در نتیجه، شما با قدم زدن کوچههای باریک و تودرتوی این شهر گرمای کویر را به کلی فراموش میکنید. شهر انارهای کوچک در گذشته حصارکشی شده بود، اما در حال حاضر، از شکوه حصارها، تنها ویرانههایی باقی مانده است. البته، اگر کمی در اطراف شهر جستجو کنید، ممکن است برخی از بقایای آن حصارهای بزرگ را ببینید.
هرچند همه باستانشناسان بر قدیمی بودن این شهر اتفاق نظر دارند، اما هیچکس از زمان دقیق پیدایش این شهر کویری اطلاعی ندارد. برخی معتقدند که شهر انارهای کوچک در زمان ساسانیان به وجود آمده است و برخی دیگر هم پیدایش این شهر را به دوران شاه عباس صفوی و شخصی به نام محمد پهلوان مربوط میدانند.
این شهر کویری از زمان ورود اعراب به ایران تا سالهای پایانی دوره قاجاریه محل عبور و مرور و چهارراه ارتباطی جنوب و مرکز ایران به شمار میرفت. در حال حاضر هم اگر ساکنین شهرهای غربی کشور بخواهند رهسپار مشهد شوند از این شهر میگذرند.
این شهر باستانی همیشه پرجمعیت و آباد بود اما در اواخر قرن سیزدهم با حمله راهزنان بیشتر مردم آن به شهرهای اطراف مهاجرت کردند. به همین علت، جمعیت این شهر کاهش پیدا کرد. بعدها میرزا تقی خان فراهانی به مردم این شهر توصیه کرد تا حصارهای شهر را بسازند و خود را از شر راهزنان برهانند.
این شهر در گذشته، به ویژه در زمان پهلوی یکی از تبعیدگاههای اصلی حکومت محسوب میشد و چهرههای مشهوری دوران محکومیت خود را در اینجا سپری کردهاند. این شهر کویری در سال ۱۳۱۵ با ساخت مدرسه فرخی متحول شد. از این سال به بعد تا مدتها بسیاری از مردم فرزندان خود را به مدرسه فرخی میفرستادند تا علم بیاموزند و از میراث شهر خود محافظت کنند.
اما چرا به این شهر انارک میگویند؟ آنطور که مردم محلی این شهر نقل میکنند، وجه تسمیه این شهر زیبا ریشه در حکایتی دور دارد. به گفته ساکنین قدیمی، در روزگاران بسیار دور یک بار کاروانی از این شهر عبور میکرده است؛ این کاروان به چشمهای پرآب میرسد که درخت انار کوچکی در کنار آن سایه انداخته بود. اهالی کاروان آنقدر از سایه این درخت و آب زلال چشمه کیفور میشوند که افسانه شهر درخت انار کوچک را برای همه نقل میکنند.
البته، برخی دیگر معتقدند که وجود باغهای انار در اطراف این شهر، باعث انتخاب چنین نامی شده است. مردم محلی در قدیم به این شهر نارسینه یعنی اناری در سینه هم میگفتهاند، چراکه این شهر کویری همچون اناری در سینه ایران زیبا میدرخشد.
آثار تاریخی این شهر مهمترین شاخصه آن به شمار میروند. اینجا در گذشته باغهای انار فراوانی داشته است که جاذبه اصلی شهر بودهاند اما با وجود خشکسالیهای اخیر این باغها کم و بیش به افسانهها پیوستهاند و مردم به جای کشاورزی به کار در معادن اطراف شهر روی آوردهاند. با این حال، هنوز هم زیباییهای این شهر کویری کم نیستند. اگر در اطراف شهر قدم بزنید، با جاهای دیدنی مختلفی روبهرو میشوید که مهمترین آنها عبارتاند از:
به طور کلی، آبوهوای شهرهای کویری گرم و خشک است. بنابراین، باید فکر سفر تابستانی به شهر انارها را از سر بیرون کنید. هرچند بادگیرها به خنک شدن هوا کمک میکنند، اما باز هم نمیتوانند برای هوای بیابانی اینجا کاری بکنند.
ممکن است تصور کنید که زمستان برای سفر به این شهر کویری مناسبتر است اما اینطور نیست. این شهر در شبهای زمستان به شدت سرد میشود و هوای غیرقابل پیشبینی دارد.
پس بهترین زمان برای سفر به این شهر کدام است؟ پاسخ این سؤال یک کلمه است؛ پاییز. در اوایل فصل پاییز تا اواسط آن این شهر بهترین آبوهوا را دارد.
مردم این شهر کویری در گذشته به کشاورزی و قالیبافی مشغول بودند، اما به خاطر مشکلات اقتصادی و خشکسالیهای پیدرپی کشاورزی و قالیبافی از رونق افتاد. در حال حاضر، مردم این شهر کوچک کویری به دامداری و کار در معدن مشغول شدهاند. بنابراین، اگر در این شهر به دنبال سوغاتی مناسب هستید، باید به سراغ محصولات دامی بروید.
نان خوشمزه دستپخت مردم این شهر هم یکی دیگر از سوغاتیهای اینجاست. به این شیرینی معطر و خوشطعم نان کماج گفته میشود. زنان محلی و مردمان سختکوش این شهر کویری نان کماج را روی زغال آتشین میپزند. طعم نان کماج هوش از سرتان میپراند و در سفر به شهر انارها باید حتما آن را بچشید.
برای اقامت در این شهر بهتر است به سراغ خانههای قدیمی و اقامتگاههای بومگردی این شهر بروید. بهترین و مشهورترین اقامتگاههای این شهر رباط، ناروسینه و ستاره کویر نام دارند. خانههای روستایی اطراف این شهر هم از اقامتگاههای دیگر آن به شمار میروند. اگر میخواهید چند شب در دل تاریخ زندگی کنید، میتوانید یکی از این خانهها و اقامتگاهها را انتخاب و رزرو نمایید.
برای سفر به این شهر کویری بهتر است در تورهای گردشگری شرکت کنید. گشتوگذار در کوچههای این شهر زمانی دلنشینتر میشود که تاریخ هر بنا را بدانید. راهنمای تورهای گردشگری هم بهترین مرجع برای آگاهی از تاریخ این دیار است. اگر به شرکت در تورهای این شهر علاقه دارید و میخواهید چند روز را در کنار همسفران از تماشای کویر لذت ببرید، میتوانید از ایرانگرد کمک بگیرید. در ایرانگرد تمام اطلاعات مربوط به این تورها از جمله محل اقامت در سفر مشخص شدهاند. سفر در این تورها دلنشینتر خواهد شد. اینطور فکر نمیکنید؟