زیارتگاه شاه چراغ شهر انارک (پیرمردان).
زیارتگاه شاه چراغ شهر انارک : آرامشی به وسعت آسمان، نوری به عمق دل ، جایی که نور مقصد است ....
به گزارش ایسنا، این شهر در فاصله 225 کیلومتری اصفهان و حدود 400 کیلومتری تهران، با مساحتی حدود 80 هکتار قرار دارد.
درباره وضعیت این روستای تاریخی که به مرور با پیشرفت علم در حال شهر شدن است، گفته میشود که اکنون بافت تاریخی و منحصر بفرد انارک، در معرض تخریب بسیار سریعی قرار گرفته و متاسفانه متروک شدن خانهها نیز سرعت انهدام و حجم ویرانی آن را دوچندان کرده است.
حمید مظاهری تهرانی، کارشناس رشته مرمت آثار تاریخی در این مورد میگوید: سقف بسیاری از خانهها، بخصوص در دامنه و مناطق مرتفعتر فروریخته و بار آوار ناشی از آن، عامل خسارت زدن به بخشهای سالمتر زیرین شده است.
تجدید نشدن کاهگل پشتبامها یکی از اصلیترین عوامل تخریب این بناهای عمدتا خشتی است. بارندگیهای سیلآسای چند سال گذشته نیز مزید بر علت شده است.
وی میافزاید: متاسفانه تعداد زیادی از بادگیرهای معروف شهر انارک در سالهای اخیر فروریخته است. همچنین ساختوسازهای غیراصولی و خارج از الگو در قلب بافت و تخریب تعداد قابل توجهی از بناهای قدیمی و باارزش واقع شده در دامنه کوه با هدف ساخت نوعی معبر، لطمههای شدیدی به کالبد و زیبایی انارک وارد کرده است.
او تاکید میکند: حفاریهای تاسیسات شهری یکی از اصلیترین عوامل سست و تخریبکننده پی ساختمانهای قدیمی است که بسیاری از مردم را مجبور به انجام بازسازیهای غیراصولی و نازیبا کرده است.
مظاهری، انارک را کلکسیونی غنی از هنر معماری و تزئینات کویری دانست که در آن، گونههای بدیع و نایابی از انواع بادگیرها، پنجرههای مشبک، درها و پنجرههای چوبی و سردرهای خشتی و گچی، کتیبههای خشتی و گچی و بسیاری دیگر از عناصر معماری بافت و تزئینات با اصلیترین شیوههای فنی (به خصوص کار با خشت، کاهگل و سیمگل) و متعلق به دورههای مختلف تاریخی اجرا شدهاند.
او درباره بافت قدیمی انارک توضیح داد: در این بافت به طور کلی از معماری مناطق کویری الهام گرفته شده است. در این بافت دیوارها خشتی و بلند و تا ارتفاعی محدود با روکشی از سنگ هستند که سقفهای گنبدی، تاق و چشمه، قوسی و مسطح در معماری آن کاربرد فراوان دارد. حیاط خانههای اصیل معمولا آجرفرش و سنگفرش است و اتاقها تاقچه و رفهای متعدد دارند. با توجه به صخرهای بودن منطقه، زیرزمین به ندرت در آن دیده میشود. بیشتر خانهها بادگیر دارند و پشتبامها مانند سایر مناطق کویری با چند لایه کاهگل پوشش داده شدهاند.
او ادامه داد: در حال حاضر درست در کنار شهر تاریخی انارک، یک شهرک جدید ساخته شده است که از لحاظ اسلوب معماری و بافت، کوچکترین شباهت یا سنخیتی با بافت قدیم ندارد که از آثار تاریخی متعدد و باارزش این شهر به مسجد «حاج محمدرضا»، «تکیه حسینیه»، «رباط انارک»، «رباط مشجری»، «عبادتگاه» یا «چهارطاقی نخلک» (اثری بینظیر متعلق به دوره ساسانی) و نیز «حمام قدیمی انارک» (که در سال 1343 به طور کامل تخریب شد) میتوان اشاره کرد.
وی بیان کرد: انارک به لحاظ داشتن معادن فراوان و تنوع کانیها یکی از 4 منطقه مهم کانی ایران محسوب میشود. اکنون از میان 46 معدن قدیمی انارک، فقط معدن سرب نخلک فعالیت مختصری دارد. این معدن یکی از قدیمیترین معادن جهان است که براساس شواهد باستانشناسی، پیشینه هخامنشی دارد.