زیارتگاه شاه چراغ شهر انارک (پیرمردان).
زیارتگاه شاه چراغ شهر انارک : آرامشی به وسعت آسمان، نوری به عمق دل ، جایی که نور مقصد است ....
دکتر (میر) عبدالرحمن صدریه انارکی
زایش او در سال 1307 (در انارک) می باشد. پدرش میر عبدالکریم، مادرش فاطمه، خواهرانش سرور و فروغ و برادر کوچکترش میرعبدالرحیم نام داشت. از کودکی کتاب خوان بود و در سال های دهه 20 در جوانی، ساده باورانه می پنداشت که روزی می شود با قلم و فاش کردن فساد از "ننگ و نکبت" نظام های حاکم رها شد.در 1329 برای ادامه تحصیل راهی آلمان شد در حالی که خلاف رسم زمان که سوسیالیسم را می پسندید، ملی گرا و لیبرال ماند. به فعالیت های دانشجویی و ترجمه مقالات در مجله گروهشان پرداخت و در همانجا با زنی آلمانی ازدواج کزد که حاصل آن آتوسا و میرعبدالکریم هستند. در 1339 از دانشگاه فریدریک ویلهلم (بن) درجه دکترا در علم اقتصاد و تخصص در سیاست اقتصادی گرفت و به ایران بازگشت.
تا اوایل انقلاب در پست های مهم اقتصادی کار می کرد و به دو زبان آلمانی و انگلیسی کاملاً وارد بود. ابتدا به ترجمه شاهکارهای ادبی از آلمانی، به تفنن و بدون دریافت وجه مشغول شد. اولین اثرش که به صورت کتاب چاپ و منتشر شد "قصر" از کافکا بود اما پس از انقلاب و محدودیت بسیار برای کارکردن و نان درآوردن به "ترجمه حرفه ای" روی آورد. علاوه بر آثار ادبی، بیشتر آنچه را که در دنیا اهمیت یافته بود ترجمه می کرد. آثار را برای ترجمه خود برمی گزید تا خواننده ایرانی سریع و سهل با روند تفکر بشر آشنا شود و ترجمه را به گونه ای می پسندید که خواننده باور کند نوشته خود نویسنده را می خواند که ارزش فرهنگی هم دارد. ترجمه کتاب "سلول" را بسیار دوست می داشت که در آن هیچ نشانی از حال و هوای روزمرگی نیست! می گفت: یک فرهنگی جهانی داریم که همگان در سراسر جهان در ساخت آن شریک اند و به ناچار فراگیر می شود و هیچ جامعه ای در بلندمدت نمی تواند خود را از آن دور نگه دارد. در 1379 درگذشت. روحش شاد و یادش گرامی باد./حرا-1/4/92/
آثار: قریه ما ناشر: خامه تهران / چاپ: پویا آبان ماه 1360 / تعداد صفحات :282 موضوع: تاریخچه خاندان صدریه با نگاهی جامعه شناسانه به برخی از تحولات تاریخی. در صفحه 2 آمده است: توان ما - هر اندازه ناتوان - نقطه ی امید به شمار آید. امید ما - هر اندازه مایوس - در این ماجرا به کار آید. هدف ما - هر اندازه ناممکن - از آن چشم نمی پوشیم. کوشش ما - هر اندازه بیهوده - باز می کوشیم. تقلای ما - هر اندازه فرسوده - تنها نشانه ی زندگی است. و تسلیم ما - هر اندازه مفهوم - سرآغاز بندگی است. چون سرما را توان تحمل نمی داریم. اندام عریان خود را بر آتش می گذاریم.
- مقالات شامل: تفننی در کنار کار اصلی/ نشریه: اطلاع رسانی و کتابداری «تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانههای عمومی» تابستان 1370 - شماره 1 (5 صفحه - از 82 تا 86) روند تکامل ترجمه در قرن اخیر/ نشریه: اطلاع رسانی و کتابداری «تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانههای عمومی» تابستان 1370 - شماره 1 (1 صفحه - از 68 تا 68) دیدگاهها/ نشریه: علوم انسانی «گزارش» تیر 1374 - شماره 53 (2 صفحه - از 11 تا 12)
- نظرات و دیدگاهش تحت عنوان "فراتر از خط قرمز" در کتاب "خط قرمز، آزادی اندیشه و بیان و حد و مرزهای آن، مجموعة مقاله و مصاحبه" (شامل بيست و دو مقاله و مصاحبه در زمينه بيان حد و مرز آزادي انديشه)/ 1377
- و قسمتی از ترجمه هایش: قصر/ فرانتس کافکا چهره های سیمون ماشار/ برتولت برشت/ 1351 در انبوه شهرها/ برتولت برشت سلول/ هورست بینک/ 138 صفحه/ نشر آبی/ 1364 كاخ شیشه اى سیاست/ كورت والدهایم/ 400 صفحه/ اطلاعات/ 1365 تل گرسنه/ دفتی دوموریه/ 488 صفحه/ میترا، فردوس/ 1368 خانه اشباح (ادبیات)/ ایزابل آلنده/ 516 صفحه/ فردوس/ 1368 زندگی و مرگ لنین/ رابرت پاین/ 682 صفحه/ نشر آبی کینز و پس از کینز (مسایل اقتصادی سال های پس از جنگ)/ مایکل استوارت/ 383 صفحه/ فردوس/ 1368 کاتاسترویکا: دهکده های پوتمکین گورباچف همراه با مقاله ای از هنری کیسینجر/ الکساندر زینوویف/ 198 صفحه/ نشر آبی/ 1369 ناقوس ساز (شعر)/ فردریش شیلر /چاپ در کتاب هفته فریضه ای برای شهر اراس/ اندرزی ژچی پیورسکی/ 208 صفحه/ نشر آبی/ 1371 نبرد براى فلسطین/ فریدریش شرایبر/ 372 صفحه/ نشر آبی/ 1373 تاریخ جهان: تحول اندیشه، تمدن و فرهنگ جهان - جلد 1 و 2/ تئودور اچ . فون لاو، جان هرسكويتز، جول اچ. وينر و ماروين پری/ 1377 داریوش و پارس ها (تاریخ و فرهنگ ایران در دوره هخامنشیان)/ والتر هینتس/ 304 صفحه/ موسسه انتشارات امیرکبیر مبانی نقاشی و خطاطی ( رمان )/ ژوزه ساراماگو/ 328 صفحه/ فردوس/ 1378 دومین انقلاب (پراسترویكا)/ میخاییل سرگی یویچ گورباچف/ 548 صفحه/ نشر آبی/ 1379 کفچه ماهی (رمان)- جلد 1 و 2/ گونتر گراس/ 448 و 400 صفحه/ فردوس/ 1379 آوای وزغ/ گوانتر گراس/ 304 صفحه/ فردوس/ 1380 طبل حلبی/ گونتر گراس/ 736 صفحه/ نوقلم گروه محکومین/ فرانتس کافکا خاطرات ویلی برانت
بخارا" آذر و اسفند 1380 - شماره 21 و 22 / پایگاه مجلات تخصصی نور / هوشنگ ساعدلو
به یاد دکتر (میر) عبدالرحمن صدریه انارکی
دکتر عبد الرحمن صدریه را من از دانشگاه فریدریک ویلهلم در شهر بن آلمان می شناختم، هر دو دانشجوی آن دانشگاه بودیم. یاد باد آن روزگاران یاد باد! دوست نزدیک و همدرس او شاپور مسعودی بود، از مردم تویسرکان و از اخلاف شاهزاده های قدیم، بسیار خوش صحبت و اهل دل که هم شب زنده داری می کرد و هم درس می خواند و از غرایب آنکه باید سال پیش در همین اوقات باشد که او هم روی در نقاب خاک کشید و همانجا در غربت بن، به خاک رفت. من همواره ترجیع بندی از یک تصنیف آلمانی را بیاد دارم که او به شوخی و خنده در مورد متعددی که حرفی و مشکلی پیش می آمد می خواند: Ach,in Funfzieg Yahre ist alles Vorbei «برو بابا،تا پنجاه ساله دیگه همه چیز تمومه».
صدریه پس از اخذ درجه دکترا در اقتصاد به ایران بازگشت ولی مسعودی همانجا در پیش عهد و عیال آلمانیش ماند و به ایران بازنگشت. صدریه هم همسرش آلمانی بود ولی خودش اهل کویر، از انارک که پس از اتمام تحصیل تاب سرمای آلمان را نیاورد و به وطن بازگشت. اگر از ظاهرش چیزی نمی شد فهمید در باطن، در ته قلبش گرمای کویر تفته و روشن بود. در ایران او به دلیل لیاقت و درستی اش تا بالاترین مقامات دولتی در بخشهای اقتصادی خود را برکشید و در هر سمتی که بود از خود لیاقت و شایستگی نشان داد و همواره ریاستش با محبوبیت همراه بود، پس از بیست و سه سال این علاقه معنوی را در مجلس ختم او در خانقاه صفی علیشاه میشد به عیان دید.
شرح حال جالب و خواندنی او و خاندانش را در کتاب ماندنی «قریه ما» که حکایتی است از تاریخ اجتماعی سده اخیر ایران می توان خواند و تصویر زنده اش را از گوشه تاریخ ایران، در قبل و بعد از پهلوی، در آن جست و دگرگونیهای پست و بلند زندگی یک خانواده بزرگ ایرانی را در آن دید. مطالبی که برای تاریخ نویسان اقتصادی و اجتماعی این عهد بسیار ارزشمند است.
صدریه بیشتر با دوستان نزدیکش می جوشید و دمخور بود، علاقه وافری به بحث داشت با آهنگ صدائی چون الماس تیز! نوشتن با قلم را عادت نداشت، پشت ماشین تحریر می نشست و ساعتها می نوشت و ترجمه می کرد. گروه محکومین کافکا، خاطرات ویلی برانت صدر اعظم سابق سوسیالیست آلمان، پروستوریکا گورباچف بخشی از آثار اوست به ترجمه و کتاب «قریه ما »به گمان من مهمترین اثر تألیفی ماندگار میتواند به شمار آید. افسوس که:
آن پنجه کمانکش و انگشت خط نویس هر بندش اوفتاده به جائی و مفصلی
در یکی از دفعاتی که دیداری در خانه ی ما داشتیم، پس از صحبت های بسیار و بحث مفصل که عادت او بود، کاغذی از جیب بیرون آورد و گفت شعر مرا گوش کن! چیزی که من در مورد او سراغ نداشتم طبع شعرش بود و علاقه به شعر، شعرش را برایم خواند و بعد به یادگار، آن را به من داد که اکنون یادگاریست از او: انسانی با اخلاق، بردبار و بسی خصلتهای نیکوی دیگر.
10 دیماه