زیارتگاه شاه چراغ  شهر انارک (پیرمردان).

بلوند يك ميليون دلاري

بلوند يك ميليون دلاري
کدخبر : 80719907(3389494)
تاریخ مخابره : ۱۳۹۲/۰۴/۱۰
زمان مخابره : ۱۵:۵۱
منبع خبر : ایرنا
سرویس خبر : استانها- فرهنگی-

اصفهان- وقت رفتن مي خرامد و مي رود، انگار مي داند عزيز دردانه اي است كه هواخواهانش حتي حاضرند يك ميليون دلار بدهند تا چشمشان به جمال او بيفتد. بلوند است اما با چشماني سياه كه زيبايي خاصي به او مي بخشد، كاكل ندارد اما در هنگامه مستي، بافه پرش را پف مي كند تا با شكوه تاج زرينش، خود را براي جفتش بيارايد، زاغ است اما با نغمه ي شورانگيزش غوغا مي كند.
با اين حال، ديدنش به اين مفتي ها نيست، هر كه بخواهد او را ببيند بايد جور رفتن به كوير را بكشد.
بگذاريد اينگونه معرفي اش كنم: تكه جواهري است كه خيلي ها آرزوي ديدنش را دارند، نژادش ايراني ايراني است، همه دنيا را هم بگرديد تايش را پيدا نمي كنيد، ديدنش شانس مي خواهد و من اين شانس را در كوير پيدا كردم.
سخنم در باره يك پرنده است، در باره يك زاغ كه برخلاف زاغ هاي ديگر سياه نيست، بور است و به همين دليل او را زاغ بور مي خوانند.
پرنده اي از خانواده كلاغها كه برخلاف رنگاب تيره و سياه آنها، اين يكي بور است، بوري كه در همه دنيا تا ندارد و فقط در ايران ما پيدا مي شود آن هم فقط هم در مناطق كويري.
با وجود گزارش هاي پراكنده اي كه از مشاهده آن در نواحي غربي پاكستان دريافت شده اما آنچه مسلم است اين است كه بخش عمده پراكنش جهاني اين گونه در ايران ماست.
از ميان ۵۱۷ گونه پرنده اي كه در آسمان كشور ما پرواز مي كنند۷۰ درصدشان مهاجرند و به همين دليل هم ايران از نظر تنوع پرندگانش معروف است اما در كشور ما پرندگان متنوع بومي وجود ندارند و تنها پرنده ي اورژينال ايراني كه از روز اول پيداشش فقط در همين سرزمين زيسته و هنوز هم ششدانگ به زادبومش وفادار مانده، همين زاغ بوري است كه دارم وصفش مي كنم.
اگر در همه دنيا مي خواهيد يك پرنده ناب ايراني ببينيد كه مو لاي درز اصل و نسبش نرود، بايد سر به بيابان بگذاريد و من گذاشتم. به كجا؟
به كوير، به حاشيه ريگ جان، به جايي در شمال غرب چوپانان استان اصفهان.
در حال و هواي سير كويرنوردي خود بوديم كه كارشناسان محيط زيستي همراهمان با شوق زيادي در حال وصف پرنده اي يگانه و كمياب ساكن در مناطق كويري بودند كه به قول خودشان به اصطلاح آندوميك(بوم زاد) ايران است و مجامع محيط زيستي دنيا، كشور ما را بر حسب آن مي شناسند و اينكه برخي خارجي ها حتي حاضرند يك ميليون دلار بدهند تا شانس ديدن اين پرنده زمين زي بلوند را بيابند، پرنده اي دردانه اي كه حتي ممكن است سالها وقت صرف ديدنش شود اما بخت ياريت نكند.
آنقدر تعريف اين پرنده كيميا را كه نزد محيط زيستي ها به پرنده يك ميليون دلاري معروف است، شنيدم كه هي خدا خدا كردم تا زمان حضورم در كوير، چشمم به جمالش روشن شود كه قدرتي خدا شد.
در اثناي گفت و شنيدمان در باره خصوصيات اين پرنده، ناگهان در۳۰ متري ما و از پشت يك تلماسه سروكله يكي از آنها پيدا شد، يك زاغ نر كه با پاهاي بلندش و چهچهه دلنشينش هي مي خراميد و به جلو مي آمد.
لحظاتي بعد چشمم به جفتش و دو جوجه نوپايشان هم روشن شد در حالي كه پدر و مادرشان، خوش و بش كنان داشتند آنها را تاتي مي بردند.
زاغ بور جزو خانواده ي كلاغهاست با رنگ نخودي مايل به صورتي كه به آنها كمك مي كند در مناطق بياباني كه زيستگاه طبيعي آنهاست، خود را استتار كنند.
در واقع سرتا پاي اين پرنده جز دمش، شاهپرهايش و بخشي از زير گردنش، نخودي با ردي از رنگ صورتي است و روي بالهايش دو نوار سياه و دو نوار سفيد يكي باريك و ديگري پهن مشاهده مي شود.
اين مرغك ناز در عين حال دمي نسبتا دراز دارد كه به رنگ سياه و آبي براق ديده مي شود و لكه ي سياه بزرگي بين انتهاي نوك و چشم و يك لكه ي سياه بزرگ بالاي سينه اش ديده مي شود.
در ناحيه سر زاغ ايراني يك لكه سياه مثلثي و در ناحيه گردنش يك لكه سياه وجود دارد.
زاغ بور، پرنده‌اي منحصر به ‌فرد است كه رنگ حنايي مايل به نارنجي‌اش باعث تفاوت چشمگيرش با ديگر كلاغ ‌سانان شده است.
آذين بالهاي اين مرغك بلوند با نوار سفيدي كه در انتها با سياهي زيبايي درهم آميخته شده، هنگام تابش خورشيد بازتابي سبزآبي از خود نشان مي‌دهد بخصوص اينكه دم چهارگوش و دو نوار سياه و سفيد شاهپرهايش نيز به رنگ متاليك است.
در عين حال شكل و شمايل اين پرنده جان مي دهد براي زيستن در بر و بيابان.
خاصيت زيست بوم كوير، گونه هاي جانوري و گياهي آن را با سرشت اقليم اين منطقه خشك درآميخته و سازگار مي كند مثل گياهان شورپسندي كه با ذخيره آب در ساقه وبرگ هايشان توان آن را دارند كه مقدار زيادي آب در بافت گوشتي خود ذخيره و هنگام نياز از آن استفاده كنند يا جانداراني مثل موش پامسواكي يا روباه شني كه با كف پاهاي مواندودشان در روي شنهاي داغ كوير براحتي راه مي روند يا مارمولك هايي كه در گرماي تفته تابستان به نوبت و در زمان هاي كوتاه، عين لي لي بازي، يك دست و يك پاي مقابل خود را براي فرار از گرما بالا نگاه مي دارند كه تكرار اين كار رقص مارمولكي خوانده مي شود.
بر همين اساس هم زاغ ايراني ما نيز كه يك عمر آزگار است در كويري زيسته است، خصوصياتش بخوبي براي زيستن در صحرا سازگار شده و مثلا پاهاي سفيد بلندش براي دويدن تند و چاپك از روي شنها، سنگ ها و ناهمواري بوته زارهاي قيچ و منقار بلند درازش با خميدگي رو به پايينش براي كندن زمين و برچيدن دانه و رنگاب خاكي اش كه همرنگ شنهاي كوير است، براي مخفي ماندن از چشم شكارچيان سازگار شده است.
زاغ بور در مناطق بياباني و نيمه بياباني زندگي مي كند و وابستگي زيادي به گياهيِ كويري به نام قيچ دارد و لانه اش را بر روي اين گياه بوته اي مي‌سازد.
قيچ، گياهي بوته اي به ارتفاع ۵/۰ تا۵/۱ متر است كه شاخه هاي كلفت پرآب و برگ هاب كوچك قاشق مانند دارد.
اين پرنده هنگام احساس خطر، با چابكي زيادي از روي سنگ ها و موانع طبيعي مي جهد و فرار مي كند و بااينكه مي تواند بپرد، كم پرواز است و پروازي كوتاه دارد و بيشتر ترجيح مي دهد بسرعت روي زمين بدود.
پاهاي زاغ ايراني، بلند و براي دويدن در بيابان تكامل يافته‌ و در حقيقت بيشتر به هدهد و چكاوك هدهدي شباهت دارد، هرچند فاقد تاج سر است.
اين پرنده كه در ارتفاعي كمتر از۱۰ متر پرواز مي كند و بيشتر اهل دويدن در روي زمين است با سرعت۲۰ كيلومتر در ساعت مي تواند بدود و به همين بخاطر به او احمق دوان هم مي گويند، هرچند مثل بقيه كلاغها پرنده بسيار زيركي به حساب مي آيد.
البته در زبان محلي به زاغ بور، شهيد كنو هم گفته مي شود چون ممكن است تظاهر به عدم پرواز بكند و با پروازهاي كوتاهش، مسافت طولاني را طي كند و با كشاندن مهاجم به دنبال خود، او را از پاي درآورد.
با اين وجود، نام اين پرنده در فارسي زاغ بور، بور مرغ يا زاغ كويري است اما به همت يكي از كارشناسان طبيعت ايران موسوم به جمشيد منصوري نام آن به زاغ ايراني تغيير كرده است، با اين حال نام انگليسي آنIranian ground – jay ، نام علمي اشpodoces pleskeiاست و از خانواده كلاغيانcorvidae محسوب مي شود.
نام علمي زاغ بورPodoces pleskei zarudny است، نامي كه برگرفته از نام جهانگرد و جانورشناسي روس است كه براي نخستين بار اين پرنده را معرفي كرد.
نيكولاي الكسيوچ زارودني(Nikolai Alekseevich Zarudnyدر سفرهاي خود در سال هاي ۱۸۸۶ تا ۱۹۱۴ ميلادي پوشش جانوري شرق و شمال ايران را بررسي و گونه هاي زيادي از حشرات و پرندگان را ثبت كرد.
وي در سال ۱۸۹۶ موفق به شناسايي زاغ ايراني شد.
زاغ بور اين روزها شهرتي جهاني يافته و با تلاش كارشناسان طبيعت ايران، نامش به زاغ ايراني تغيير كرده و در مجامع غربي با اين نام شناخته مي شود.
برغم اين همه ويژگي و دردانگي، زاغ بور نه تنها در ميان بيشتر مردم كشور ناشناخته مانده بلكه حتي خود پرنده شناسان هم ظاهرا چيز چنداني از آن نمي‌دانند كه شايد يكي از دلايلش اين باشد كه اين پرنده در بيابان‌هاي دور از آبادي و كم دسترس زندگي مي‌كند و با جثه كوچكش كمتر به چشم‌ مي‌آيد و مطالعه رفتارهايش براي محققان سخت است.
اندك مطالعات پراكنده در باره اين پرنده نشانگر آن است كه از وضعيت زيستي، جمعيت و حتي پراكنش قطعي زاغ بور اطلاع چنداني در دست نيست و نمي‌توان در باره آن اظهار نظر قطعي كرد، اگرچه به نظر مي‌رسد خطري جدي نسل اين پرنده را تهديد نمي‌كند، اما همين كم اطلاعي، مي‌تواند دليل منطقي براي هراس طبيعت‌ دوستان از خطر انقراض احتمالي اين پرنده خوش‌يمن و منحصر به ‌فرد ايران باشد.
زاغ ايراني تنها در مناطق بياباني و نيمه ‌بياباني شرق و جنوب شرق و مركز ايران بويژه در استان‌هاي يزد، اصفهان كرمان، سيستان و بلوچستان و سمنان و همچنين در شهرستان بردسكن در استان خراسان رضوي زندگي مي‌كند.
تعداد زاغ هاي ايراني مشخص نيست اما ذخيره‌گاه زيستگاه توران در منتها اليه شرق سمنان و جنوب شرق شهرستان شاهرود، بيشترين تعداد آنها را در خود جاي داده است.
خوب اين است اين را هم بدانيد كه زاغ بور تفاوت‌ زيادي با ديگر خويشاوندانش يعني كلاغها و زاغها دارد؛ يكي رنگ خاكي اش كه به استتارش در صحرا كمك مي كند، ديگري طبع زمين زي بودنش كه حتي هنگام خطر، دويدن را به پرواز ترجيح مي‌دهد و بالاخره صداي خوشش كه مثل قناري شروع به خواندن مي كند و سكوت دلارام كوير را با ترنم دل انگيزش مي شكند.
بگذاريد اين را هم بگويم كه اعضاي خانواده كلاغها در جاهاي مختلفي بسر مي‌برند: كلاغ ابلق و زاغ در مناطق مسكوني و باغها، جي ‌جاق و كلاغ جنگلي در جنگل‌ها، زاغ نوك سرخ و زاغ زرد در كوهستانها و بالاخره زاغ ايراني در بيابان‌ها و دشت‌هاي وسيع و گونه‌هاي ديگر اين خانواده در كشتزارها و زمين‌هاي باير.
البته از ديگر اعضاي اين خانواده مي‌توان از زاغ خالدار، كلاغ گردن بور، كلاغ هندي، كلاغ سياه و غراب و... نيز نام برد.
زاغ بور متعلق به جنس زاغهاي زميني است.از اين جنس در دنيا چهار گونه وجود دارد كه عمدتاً در نوار بياباني كره زمين پراكندگي دارند.
زاغهاي زميني داراي رنگ صورتي كمرنگ اند(جز يك گونه خاكستري نقره اي آن) كه اين زمينه كلي با سياه و سفيد براق تزئين شده است.
زاغ بور ايرانPodoces pleskei و زاغ خاكستريP. panderi هر دو از لحاظ اندازه،از ساير گونه ها كوچكترند و پوش پرهاي بلند بالايي دم را ندارند.
آنها از نظر تزئين پر با هم شبيه اند، اما از لحاظ رنگ،زاغ ايراني داراي رنگ حنايي، شني و زاغ خاكستري داراي رنگ نقره اي خاكستري است. البته محدوده زيستگاه آنها بهم نزديك است ولي رويهم افتادگي ندارند، ضمن اينكه تفاوت منقار آنها نشانه سازگاري و عادت يافتن آنها به انواع گوناگون خاكهاست.
جثه زاغ بور ايراني نسبتا كوچك است و بين ۲۰ تا ۲۴ سانتيمتر طول دارد.
اين مرغك صددرصد ايراني حشره‌خوار و دانه‌خوار است و در اسفند ماه۴ تا ۶ تخم شيري رنگ خالدار مي‌گذارد و پرنده? ماده روي تخم ها مي‌خوابد و در اين اثنا پرنده نر برايش غذا مي‌آورد. البته نر و ماده هردو در بزرگ كردن جوجه‌ها مشاركت دارند.
جوجه‌ها بعد از ۱۷ تا ۱۹ روز با چشم‌ بسته و بدن فاقد پر سر از تخم بيرون مي‌آورند.
لارو پروانه‌، غذاي اصلي جوجه‌هاست و آنها تقريبا پس از ۱۵ روز از لانه بيرون مي‌آيند تا همراه پدر و مادرشان روي زمين بدوند و زندگي ويژه اين پرنده منحصر به‌ فرد ايراني را بياموزند.
جوجه ها معمولاً از اوايل تا اواسط فروردين لانه خود را ترك مي كنند.
نكته جالب اين است كه جوجه هاي زاغ ايراني در انتهاي مخرج خود كسيه اي دارند كه تمام فضولات پرنده در داخل آن ذخيره شده و در هنگاه خروج جوجه ها از لانه اين كيسه از انتهاي مخرج جدا و اينكار باعث تميز نگه داشتن داخل لانه زاغ بور مي شود.
زاغ بور تك ‌همسر است و تمام طول سال را در كنار جفتش مي‌ماند. آنها با كمك هم آشيانه ي گردي با شاخه هاي درهم تنبيده در ميان بوته هاي قيچ مي بافند و كف لانه را با پشم گوسفند، الياف گياهي و گل مي‌پوشاند، آنگاه ماده در آن تخم مي گذارد.
زاغ بور با تغذيه از حشره ها، به تعادل جمعيت آنها در طبيعت ياري مي رساند. بعلاوه با خوردن دانه هاي گياهان و دفع آنها در مناطق دورتر، به پراكنش بذر اين گياهان نيز كمك مي كند.
زاغ بور پرنده‌اي قلمروطلب هم هست و وقتي در محدوده‌اي يك جفت از آنها مشاهده شد بايد مطمئن بود كه به شعاع۵۰۰ متري نمي‌توان زاغ بور ديگري ديد.
زاغ بور صدايي دلنشين و آهنگين دارد كه اين ويژگي بر جذابيتش افزوده است.
زماني كه آواز ريز ممتد و پشت سر هم اين پرنده نظرتان را جلب كرد، مطمئن باشيد دارد با آوازش شما را از لانه‌ خود دور مي‌كند و پرهاي سرش را مانند تاج باز كرده دمش را نيز مي‌گسترد و برشاخه بلند آنقدر جلب نظر مي‌كند تا احتمال خطر از لانه و جوجه‌هايش دور شود.
زاغ بور مانند كلاغ‌ سانان بذر گياهان را جمع‌آوري و پنهان مي‌كند تا زمستان يا هنگام كمبود غذا ذخيره‌اي داشته باشد، اما مانند همنوعانش جاي بسياري از دانه‌ها را فراموش مي‌كند و به اين ترتيب باعث انتشار بذر و رويش گياهان مي‌شود.
در خانواده زاغ بور، پرندگان نر و ماده هم شكل‌اند، هرچند جثه نر كمي بزرگتر است.
اين پرنده معمولأ ترس زيادي از انسان ندارد ولي فاصله? ايمني را رعايت مي‌كند.
زاغ بور در عين حال پرنده اي بسيار زيرك است و به محض احساس خطر بسرعت مي دود و پشت بوته ها مخفي مي شود و پس از چند لحظه پشت سرش را نگاه مي كند تا عامل تهديد كننده را ببيند و در صورت احساس خطر مجدد، مانند قبل مي گريزد و خود را پشت بوته ها مخفي مي كند.
زاغ بور پرواز بلند و طولاني ندارد و معمولا در ارتفاع كمتر از۱۰ متر پرواز مي كند و براي نشستن روي زمين فاصله اي طولاني را مي دود.
رفتار و تعامل ويژه زاغ بور با انسان باعث شده است از او با عنوان خروس گله ياد كنند و چوپانها او را خوش يمن مي دانند.
نكته قابل توجه در مورد اين پرنده استتار بالاي لانه سازي اوست بطوريكه آشيانه اش از فاصله چندمتري هم قابل مشاهده نيست و از آسمان هم بسختي براي پرندگان شكاري قابل رويت است.
زاغ بور در فهرست سرخ اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت در طبقه اي به نام نگراني كمتر قرار دارد و اين امر به اين دليل است كه هنوز تحقيقات گسترده و دقيقي روي جمعيت، پراكندگي و تهديدات اين گونه در ايران جز مناطق خاص صورت نگرفته است.
تخريب زيستگاه ناشي از اثر دخالت انسان، از بين رفتن پوشش گياهي مناطق بياباني، تكه تكه شدن زيستگاه بدليل احداث جاده كه موجب جدا افتادن جمعيت زاغ از يكديگر مي شود و نرخ زادآوري پايين از جمله عواملي است كه موجب كاهش جمعيت اين گونه در زيستگاه هايش در كشور مي شود.
با اين حال، تخريب زيستگاه بويژه زيستگاه‌هاي جوجه‌آوري، تخريب گياه قيچ به واسطه بوته كني، چراي بي رويه و توسعه مزارع و شكار اين ‌گونه براي استفاده‌هاي مختلف از جمله تاكسيدرمي مهمترين عوامل تهديدكننده اين پرنده در زيستگاه هاي استان اصفهان اعلام شده است.
برخي گزارشها حاكيست كه جمعيت آنها در سال هاي اخير بشدت كاهش پيدا كرده است. تخريب زيستگاه بدليل گسترش كشاورزي، قطع بوته ها و درختان، حضور دام و چراي بي رويه از جمله عوامل تهديدكننده ي محيط زندگي زاغ بور محسوب مي شود. به همين سبب، اين گونه نادر، نيازمند حفاظت ويژه است.
در عين حال، تصادفات جاده اي و پرندگان شكاري جزو مهمترين عوامل تهديد اين گونه نادر در منطقه عباس آباد نايين اعلام شده است.
چنانكه گفتيم هنوز اطلاعات زيادي در باره اين پرنده ايراني وجود ندارد و اين امر ضرورت اجراي كارهاي مطالعاتي در باره اين گونه نادر را نشان مي دهد.
مع الوصف، اولين مطالعه متمركز در باره بوم شناسي زاغ بور در ايران تحت حمايت مالي صندوق حمايت از پژوهشگران در قالب يك طرح پژوهشي توسط دانشگاه تهران انجام شده است.
مطالعه راديوتله متري زاغ بور كه براي اولين بار در ايران توسط كارشناسان ايراني انجام شد، از بهمن ماه ۸۷ شروع شد و تا مرداد ۸۸ ادامه داشت.
راديوتله متري به معني ارسال و انتقال اطلاعات توسط امواج الكترومغناطيسي از نقطه اي به نقطه ديگر است و امروزه يكي از پيشرفته ترين روش ها براي انجام مطالعات بوم شناسي گونه هاست.
در مطالعه بوم شناسي زاغ بور اطلاعات متنوعي از جمله مطلوبيت زيستگاه، ساختار آشيانه،نرخ موفقيت توليد مثلي، نرخ رشد جوجه ها، وسعت گستره خانگي، جابه جايي روزانه و اطلاعات زيادي در باره رفتار و انواع صداهاي اين پرنده مورد بررسي قرار گرفت.
اين مطالعه در دشت مهرانو منطقه توران انجام گرفت كه يكي از بهترين جمعيت هاي زاغ بور را داراست.
در قالب اين طرح پژوهشي در مجموع هشت قطعه زاغ بور زنده گيري و فرستنده روي آنها نصب شد.
درهر صورت، مطالعه بوم شناسي زاغ بور نشان داد نرخ موفقيت توليد مثل آن پايين است و طبق برآورد ۳۶ درصد محاسبه شد يعني از مرحله اي كه تخم ها در لانه گذاشته مي شود تا جوجه ها لانه را ترك مي كنند تنها ۳۶ درصد از آنها موفق به ترك آشيانه مي شوند.
دليل اين مساله اين است كه زاغ بور در زيستگاه سختي زندگي مي كند كه در آن طعمه خواران زيادي اعم از انواع خزنده و شكارگراني مثل روباه، پرندگان شكاري و علاوه بر همه سگ هاي گله هم وجود دارند.
اين بررسي ها نشان داد، در منطقه مورد تحقيق (توران)، بزمجه، افعي شاخدار و مار جعفري از اصلي ترين طعمه خواران زاغ بور هستند.
ديگر نتايج اين مطالعه گواه اين بود، با اينكه اكثر پرندگان در فصل بهار تخمگذاري مي كنند كه شرايط آب و هوا مساعد است و انرژي كمتري براي گرم نگه داشتن تخم و جوجه ها لازم است، اما زاغ بور دقيقاً اول اسفند كه هنوز هوا نامتعادل است و منطقه مورد مطالعه (توران) هنوز شب هاي زمستاني سردي دارد، تخم مي گذارد.
بر اساس يافته هاي تحقيق مشخص شد دقيقاً زماني جوجه هاي زاغ بور سر از تخم بيرون مي گذارند كه درختچه هاي قيچ برگ درآورده اند و آفت قيچ تمام منطقه را پر كرده است و اين آفت بخش عمده رژيم تغذيه جوجه هاي زاغ را تشكيل مي دهد.
نكته ديگر حاصل از اين مطالعه حاكيست كه جوجه ها بعد از اينكه آشيانه را ترك مي كنند همچنان با والدين خود مي مانند و تا سه ماه بعد از ترك آشيانه همچنان تحت مراقبت والدين هستند و توسط آنها تغذيه مي شوند.
همچنين اين مطالعه نشان داد زاغ بور پرنده قلمروگراست و از محدوده اش خارج نمي شود.
قلمروي آنها نسبتاً كوچك اند و قطر آن از يكهزارو ۳۰۰متر فراتر نمي رود.
بااينكه در ابتدا گمان مي رفت، پرنده نر و ماده زاغ بور كاملاً شبيه هم هستند يعني از لحاظ ظاهر تفاوت خاصي ندارند ولي اين تحقيق ثابت كرد كه نرها حدود ۱۵-۱۰ درصد از ماده ها بزرگترند.
همچنين اين تحقيق گواه اين است كه لكه مشكي رنگ زير گلوي زاغ بور ابعاد متفاوتي دارد و اين خال در پرنده هاي نابالغ وجود ندارد و زاغ هر چه بالغ تر و مسن تر شود اين لكه نيز بزرگتر مي شود.
به گفته شهاب چراغي مسوول بخش مطالعات راديوتله متري اين پژوهش و دانشجوي كارشناسي ارشد رشته تنوع زيستي، بايد طرح جامعي براي مديريت زاغ بور در ايران تهيه و به اجرا گذاشته شود كه اين امر در تكميل اطلاعات در مورد اين گونه و سپس حفاظت از آن نقش مهمي دارد.
مريم اميدي كارشناس ارشد اداره كل حفاظت محيط زيست استان اصفهان هم خبر داده است: مطالعه و بررسي تهديد‌هاي بالفعل و بالقوه زيست‌گاه‌هاي منتخب و نيز تعيين پراكنش زاغ بور جزو طرح‌هايي است كه در برخي استان‌ها توسط سازمان محيط زيست در حال اجراست.
در استان اصفهان پناهگاه حيات وحش عباس آباد(نائين)،منطقه حفاظت شده كهياز (اردستان)، منطقه شكار ممنوع كوه بزرگي(انارك)، منطقه شكار ممنوع كلاته (خور و بيابانك) و منطقه شكار ممنوع خارو(اردستان) از زيستگاه‌هاي زاغ بور در استان اصفهان به شمار مي رود.
زاغ بور، يگانه پرنده خالص ايراني است كه معرف شماي محيط زيستي كشور ما در دنيا محسوب مي شود، لذا اين مرغك زيباي كويري مي‌تواند بعنوان يكي از مهمترين مظاهر طبيعت ايران زمين به جهانيان معرفي شود و گردشگران بسياري را به سوي كوير مركزي ايران بكشاند.
از : محمدرضا شكراللهي
۵۴۳